هدف هاي اين وبلاگ ارتقاي آموزش جغرافیا ارتقاي ديدگاه هاي منطقي معرفي برخي از شيوه هاي نوين آموزش ايجاد پل ارتباطي بين همه کساني که به جغرافیا وآموزش جغرافیا علاقه مندند پاسخ به پرسش هائي که در زمينه کتاب هاي درسي جغرافیا مطرح مي شود معرفي برخي از وب سايت ها و نرم افزارهاي مناسب جغرافیا طرح پرسش ها ،اخبار و سرگرمي هاي جالب جغرافیا مخاطبان وبلاگ دانش آموزان ، معلمان جغرافیا و علوم ، دانشجويان جغرافیا ، استادان آموزش جغرافیا و همّه کساني که به جغرافیا و آموزش آن علاقه مندند

دو مطلب در باب جغرافیا و پزشکی

 

 


مطالعه و توجه به رابطه سلامتی و بیماری‌های انسان با عوامل محیطی و جغرافیایی از سده‌های پیش از میلاد مورد توجه و علاقه بوده است. در این زمینه بقراط (پدر علم طب) 25 قرن پیش می‌گوید: «آن کسی که طالب هنر پزشکی است، لازم است که قبل از همه به تاثیرات فصول توجه نماید.سپس از اثرات بادهای گرم و سرد و کیفیت آب اطلاعاتی به دست آورد و بعد در زمینه فضا‌های سبز و پرآب بررسی کند.» بنابراین می‌توان گفت بقراط به عنوان واضع علم پزشکی، توجه به عوامل محیطی را در قالب عوامل آب و هوایی (فصول، بادهای گرم و سرد)، منابع آب (کیفیت آب) و بوم‌ها (فضا‌های سبز و پرآب) به عنوان اولویت اول در شناخت امراض قلمداد می‌کند.

گفت و گو با دکتر اسماعیل حاجی نصرالله، رئیس ششمین کنگره انجمن علمی جراحان عمومی کشور کشنبه 24 مهر 1390 / روزنامه جام جم 



 

ﺷﻜﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﻴﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ اﺧﻼق و رﻓﺘﺎر اﻧﺴﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارد، و ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﺎن وﻋﻠﻤﺎی اﺧﻼق ﻫﻤﻮاره ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ وﻳﮋهای داﺷﺘﻪ و دارﻧﺪ؛ اﻣﺎ ﻣﺤﻴﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪﻋﻨﻮانﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺮ ﺟﺴﻢ و روان و اﺧﻼق آدﻣﻲ، ﺗﻨﻬﺎ ﻧﺰد ﺑﺮﺧﻲ از اﻧﺪﻳﺸﻤﻨﺪانﻗﺎﺑﻞﻣﻼﺣﻈﻪ اﺳﺖ.

ﭘﻴﺮوان ﻣﻜﺘﺐ ﺑﻘﺮاط در ﻗﺮن ﭘﻨﺠﻢ ﻗﺒﻞ از ﻣﻴﻼد، ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ آب وﻫﻮا وﺷﺮاﻳﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻲ را در ﻋﺎدات و اﺧﻼق و ﺟﺴﻢ اﻧﺴﺎن ﻣﻄﺮح ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ.ارﺳﻄﻮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮد: « اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ دو ﭼﻴﺰ ﺟﺪاﻧﺎﭘﺬﻳﺮ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮﻧﺪ؛ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ وی،اﻧﺴﺎن ﻫﻢ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ (ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ) و ﻫﻢ از ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳﻲ، ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﭘﺬﻳﺮد.»[1]

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ: « ﻣﺮدﻣﺎن ﺳﺮزﻣﻴﻦﻫﺎی ﺳﺮدﺳﻴﺮ، ﺑﻪوﻳﮋه در اروﭘﺎ، ﺑﻴﺸﺘﺮ دﻟﻴﺮ اﻣﺎ ﻛﻢﻫﻮش وﻛﻢﻫﻨﺮاﻧﺪ و اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﻪ آزادی ﺧﻮد را ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪاﻧﺪ، دارای ﺳﺎزﻣﺎن ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ واز ﻓﺮﻣﺎﻧﺮواﻳﻲ ﺑﺮ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎن ﻧﺎﺗﻮاناﻧﺪ، آﺳﻴﺎﺋﻴﺎن ﻫﻮﺷﻤﻨﺪﺗﺮ و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺗﺮاﻧﺪ، اﻣﺎ از دﻟﻴﺮیﺑﻲﺑﻬﺮه اﻧﺪ و از اﻳﻦ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﻪ ﺣﺎل ﺑﻨﺪﮔﻲ و ﻓﺮﻣﺎنﺑﺮداری ﺑﻪﺳﺮ ﻣﻲﺑﺮﻧﺪ. ﻳﻮﻧﺎﻧﻴﺎن ﻛﻪ ﻣﻴﺎن اﻳﻦ دو [ﺳﺮزﻣﻴﻦ] زﻳﺴﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، از ﺧﺼﺎﻳﺺ ﻫﺮ دو ﺑﻬﺮه ﺑﺮدهاﻧﺪ، ﻫﻢ دﻟﻴﺮﻧﺪ و ﻫﻢ ﻫﻮﺷﻴﺎر، ﻫﻢآزادی ﺧﻮد را ﭘﺎس ﻣﻲدارﻧﺪ و ﻫﻢ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺪﺑﺮ و ﺧﺮدﻣﻨﺪﻧﺪ..»[2]

ﻓﻴﻠﺴﻮف ﻣﺸﻬﻮر، اﺑﻦﺳﻴﻨﺎ، ﭘﺴﺘﻲ و ﺑﻠﻨﺪیﻫﺎی زﻣﻴﻦ را در ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺳﺎﻣﺎنﻳﺎﺑﻲ ﺗﻦ و روانآدﻣﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﻣﻲداﻧﺴﺖ. وی ﻛﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺑﻮدن ﻣﻨﻄﻘﺔ ﺳﻜﻮﻧﺖ اﻧﺴﺎن را ﺳﺒﺐ ﭼﺎﻻﻛﻲ و دﻟﻴﺮیداﻧﺴﺘﻪ و ﻣﺘﻘﺎﺑﻼً ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎور ﺑﻮد ﻛﻪ ﭘﺴﺖ ﺑﻮدن ﺳﺮزﻣﻴﻦ، ﺑﻴﻤﺎری و ﭘﮋﻣﺮدﮔﻲ را در ﭘﻲ دارد، ویدر اﻳﻦ ﺑﺎره ﻣﻲﻧﻮﻳﺴﺪ:«ﻣﺮدﻣﺎن ﺳﺮزﻣﻴﻦﻫﺎی ﻣﺮﺗﻔﻊ، ﺗﻨﺪرﺳﺖ، ﻧﻴﺮوﻣﻨﺪ، ﭼﺴﺖوﭼﺎﻻک و دارای ﻋﻤﺮ زﻳﺎد ﻫﺴﺘﻨﺪ،»[3]

 و ﺳﺎﻛﻨﺎن ﺳﺮزﻣﻴﻦﻫﺎی ﭘﺴﺖ ﺑﻪﻋﻠﺖ ﺑﺪیِ ﻫﻮا «ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ رﻣﺪ (درد ﭼﺸﻢ) و

ﭘﮋﻣﺮدﮔﻲ و رﻧﮓ ﭘﺮﻳﺪﮔﻲ دﭼﺎر ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. »و ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﻨﮕﻼﺧﻲ «دارای ﺗﻦ ﺳﺨﺖ ودر ﻫﻢ ﻓﺸﺮده و ﭘﺮﻣﻮی،… و ﻣﻔﺎﺻﻞ ﻣﺤﻜﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻳﻦ ﻣﺮدم اﻏﻠﺐ ﻛﻢﺧﻮاب، ﺑﺪاﺧﻼق،ﺧﻮدﺧﻮاه و ﻟﺠﺒﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ، در ﺟﻨﮓﻫﺎ دﻟﻴﺮﻧﺪ، در ﻳﺎد ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣﺮﻓﻪﻫﺎ زﻳﺮک و اﻧﺴﺎنﻫﺎﻳﻲﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﻨﺪ ﻣﺰاج.» و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درﺑﺎرة ﻣﺮدم ﮔﺮﻣﺴﻴﺮی ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ: «ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮﺳﻴﺎهﭼﺮده و ﻣﻮ ﻓﻠﻔﻠﻲ [ﻣﻮ ﻓﺮﻓﺮی] و ﻧﻴﺮوی ﻫﻀﻢ ﻛﺎﻓﻲ ﻧﺪارﻧﺪ. اﮔﺮ درﻣﻨﻄﻘﺔ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮ ﺗﺤﻠﻴﻞ(ﺗﺒﺨﻴﺮ) ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ رخ دﻫﺪ و رﻃﻮﺑﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ، ﻣﺮدم آن ﺳﺮزﻣﻴﻦ زود ﭘﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ،

ﻫﻤﭽﻨﺎنﻛﻪ درﺣﺒﺸﻪ ﻣﻲﺑﻴﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﺮدم در ﺳﻲﺳﺎﻟﮕﻲ ﭘﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، و ﭼﻮن روح آﻧﺎن ﺗﺤﻠﻴﻞرﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﻪ ﺑﺰدل و ﺗﺮﺳﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ.»

ﺟﻐﺮاﻓﻲداﻧﺎن ﻗﺪﻳﻢ از ﻗﺒﻴﻞ: اﺑﻮزﻳﺪ ﺑﻠﺨﻲ، اﺻﻄﺨﺮی، اﺑﻦ ﺧﺮدادﺑﻪ، اﺑﻦ ﺣﻮﻗﻞ، ﻣﻘﺪﺳﻲ و..ﻧﻴﺰ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺳﺮزﻣﻴﻦﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ از وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺟﺴﻤﻲو اﺧﻼﻗﻲ ﻣﺮدﻣﺎﻧﺶ ﻧﻴﺰ ﺳﺨﻦ ﻣﻲراﻧﺪﻧﺪ

ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺤﻴﻂ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺑﺮ اﺧﻼق از ﻧﮕﺎه ﺟﺎﺣﻆ

زﻳﻨﻪ ﻋﺮﻓﺖﭘﻮر

 



[1] ﻋﺴﻜﺮی اﺳﻼﻣﭙﻮر، « ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺮ اﻧﺴﺎن درآﻣﻮزه ﻫﺎی اﺳﻼﻣﻲ » ﻣﺠﻠﻪ ﭘﺎﺳـﺪار اﺳـﻼم، ﺷـﻤﺎرة 300

آذر 1385ص41.

[2] رﺳﻄﻮ، ﺳﻴﺎﺳﺖ، ﺣﻤﻴﺪ ﻋﻨﺎﻳﺖ، ﺗﻬﺮان: ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﻛﺘﺎبﻫﺎی ﺟﻴﺒﻲ، ﭼﺎﭘﺨﺎﻧﻪ ﺳﭙﻬﺮ، ﭼﺎپ ﺳﻮم، 1358. ص 297.

[3] اﺑﻦﺳﻴﻨﺎ، ﻗﺎﻧﻮن در ﻃﺐ ، ﻋﺒﺪاﻟﺮﺣﻤﻦ ﺷﺮﻓﻜﻨﺪی، ﺗﺼﺤﻴﺢ و ﺗﻨﻘﻴﺢ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﺮﻓﺎﻧﻲ، ﺗﻬﺮان : اﻧﺘـﺸﺎرات داﻧـﺸﮕﺎه ﺗﻬـﺮان، 1357. ص

  
; ساعت ۱٢:٥٠ ‎ق.ظ روز جمعه ۱۳ بهمن ۱۳٩۱