هدف هاي اين وبلاگ ارتقاي آموزش جغرافیا ارتقاي ديدگاه هاي منطقي معرفي برخي از شيوه هاي نوين آموزش ايجاد پل ارتباطي بين همه کساني که به جغرافیا وآموزش جغرافیا علاقه مندند پاسخ به پرسش هائي که در زمينه کتاب هاي درسي جغرافیا مطرح مي شود معرفي برخي از وب سايت ها و نرم افزارهاي مناسب جغرافیا طرح پرسش ها ،اخبار و سرگرمي هاي جالب جغرافیا مخاطبان وبلاگ دانش آموزان ، معلمان جغرافیا و علوم ، دانشجويان جغرافیا ، استادان آموزش جغرافیا و همّه کساني که به جغرافیا و آموزش آن علاقه مندند

کاربرد رايانه در آموزش جغرافيا-قسمت هشتم

مزايا و معايب آموزش مجازي

            درمورد مزايا و معايب آموزش مجازي، شايد بهتر باشد ابتدا اشاره‌اي به مزايا و معايب شبكه اطلاع‌رساني كنيم و سپس با يافته‌هاي آن بخش به ارائه‌ي مزايا و معايب آموزش مجازي بپردازيم چرا كه اين هر دو به نحو بنيادي با يك‌ديگر در ارتباط بوده و بر يك‌ديگر تأثير و تأثر دارند. براي اين موضوع نيز ذكر يك مثال خالي از فايده نخواهد بود. «در آوريل 1995 يك دختر دانشجوي رشته شيمي دانشگاه پكن در يكي از بيمارستان‌هاي اين شهر در حال مرگ بود و به حال اغما رفته بود. با وجود آزمايش‌هاي زيادي كه انجام شده بود، پزشكان نتوانسته بودند علت مرگ قريب‌الوقوع او را پيدا كنند. يك دوست دانشجوي اين بيمار در اوج نااميدي پيام استمدادي تهيه كرد و طي آن علائم بيمار را براي چند تابلوي اعلانات الكترونيك پزشكي و فهرست پستي در اينترنت فرستاد. پزشكاني كه در سراسر دنيا مرتباً اين تابلوهاي اعلانات الكترونيك و فهرست‌هاي پستي را مي‌خوانند، فوراً پاسخ دادند. در واشنگتن نيز دكتر جان آلديس از پزشكان وزارت خارجه امريكا پيغامي را كه از چين آمده بود، مشاهده كرد. او كه به تازگي در چين خدمت كرده بود، پزشكان معالج اين دانشجوي چيني را مي‌شناخت و با استفاده از اينترنت پيام استمداد را به همكارانش در امريكا فرستاد. طولي نكشيد كه عده‌ي زيادي از پزشكان ازطريق شبكه به اين بحث پيوستند و به تدريج نظر مشتركي شكل گرفت مبني بر اين كه اين دختر احتمالاً بايد از تاليم (فلزي شبيه به سرب) مسموم شده باشد. يك آزمايشگاه در پكن اين تشخيص را تأييد كرد. غلظت تاليم در بدن بيمار حدود 1000 برابر غلظت نرمال بود. پيام‌هاي الكترونيكي بيش‌تري مبادله شد كه طي آن‌ها روش‌هاي درماني پيشنهاد مي‌شد و متناسب با نتيجه، اصلاح مي‌گشت. حال بيمار كم‌كم رو به بهبود گذاشت و در بيش از يك سال، اين جمع بين‌المللي پزشكان هم‌چنان ازطريق اينترنت كه زندگي او را نجات داد، مراقب حالش بودند.[1] در بحث آموزش‌ها نيز شبكه جهاني تأثير غيرقابل انكاري دارد زيرا سبب مي‌شود كه دانش‌آموزان با حجم عظيمي از تجارب آشنا شوند. بدني ترتيب آن‌ها خود مي‌توانند در كار عملي شركت نمايند. اين دانش‌آموزان به جاي آن كه صرفاً دريافت‌كننده اطلاعات باشند، خالق آن نيز به‌شمار مي‌آيند. به دليل اين كه اطلاعات به شكل خطي به آن‌ها ارائه نمي‌گردد كاري كه در كلاس‌هاي سنتي از جانب معلم انجام مي‌شود- مهارت‌هاي فكري خويش را به كار انداخته و آن‌چه كه بايد در آن تحقيق انجام دهند را برمي‌گزينند. فراگيري عملي، انگيزه بيش‌تر، افزايش پيشرفت تحصيلي، دستيابي به منابع درسي بيش‌تر، رابطه تعاملي بيش‌تر، رعايت حال دانش‌آموزان خجول كه در جمع چيزي ياد نمي‌گيرند، خلاصي از محدوديت‌هاي كتاب‌هاي درسي، جهاني شدن سطح اطلاعات و آموخته‌هاي جهاني و پذيرفتن و تحمل آرا و عقايد ديگران از جمله مزاياي شبكه‌هاي اطلاع‌رساني در مسائل آموزشي است [2] اما اگر بخواهيم درمورد معايب شبكه‌هاي اطلاع‌رساني نكاتي را اشاره كنيم، ذكر اين نكته اولي‌تر است كه هر پديده‌ي نو در درون خود مزايا و معايبي را بالقوه دارد، فقط زماني كه تصميم به استفاده از آن مي‌گيريم اين مزايا و معايب آشكار مي‌شود. شبكه‌هاي اطلاع‌رساني نيز مانند هر پديده‌اي اگر درست مورد استفاده قرار نگيرد به عيب تبديل خواهد شد كافي است در چگونگي از استفاده از اينترنت هدفمان را مشخص كنيم و تصميم به استفاده‌ي صحيح از آن بگيريم. جاي نگراني نيست اگر سواد رايانه‌اي كافي داشته باشيم، قادر خواهيم بود مكانيزم‌هاي كنترلي را براي شبكه‌هاي اطلاع‌رساني تعريف كنيم.

درمورد مزايا و معايب كلاس‌هاي درس مجازي اين موارد را مي‌توان بيان داشت:

مزاياي كلاس‌هاي مجازي:

عدم محدوديت گنجايش

عدم محدوديت مكاني

عدم محدوديت زماني

پيوستگي بيش‌تر با محيط كلاس (ساعات بيش‌تري در محيط يادگيري به‌سر مي‌برد و محدود به ساعات كلاس نيست.)

دسترسي مستمر به استاد

مكتوب بودن كليه مطالب

امكان تعامل بيش‌تر بين دانش‌آموزان

سرعت و اطمينان بيش‌تر در ارائه‌ي مطالب آموزشي

دسترسي سريع به منابع درسي و آموزشي سراسر دنيا

فراغت بيش‌تر براي معلم و شاگرد

ارزان‌تر بودن به روز كردن مطالب

فراگيري مطالب به تنهايي

تغيير در سرعت يادگيري متناسب با سطح مخاطب

معايب كلاس‌هاي مجازي:

عدم درك محضر استاد (فقدان روابط عاطفي و انساني)

برگزاري امتحان

محدوديت‌هاي فني و هزينه

مشكلات نرم‌افزاري و فقدان توانمندي در ساخت آن‌ها

كمبود نيروي انساني كارآمد

موارد استفاده از رايانه در آموزش جغرافيا

            همان‌طور كه در بخش‌هاي قبلي نيز اشاره شد، موضوع استفاده از رايانه در آموزش جغرافيا را از دو بعد مي‌توان مورد بررسي قرار دارد. اولاً دانش جغرافيا و ماهيت بين رشته‌اي بودن آن و سوابق به‌كارگيري از اطلاعات رقومي در بخش‌هايي از اين دانش نظير سنجش از دور و G.I.S مطرح است كه هم قابليت‌هايي را فراهم مي‌كند و هم از سوي ديگر، انتظارات را از اين رشته علمي افزايش مي‌دهد. دوماً امكانات آموزشي كه فناوري اطلاعات (IT) براي ساير موضوعات آموزشي فراهم مي‌كند، مي‌بايست درمورد دانش جغرافيا نيز مورد نظر قرار گيرد و همان‌طوري كه بيان شد، فناوري اطلاعات به دو صورت مي‌تواند امكانات آموزشي دراختيار همه‌ي رشته‌هاي علمي بگذارد:

بدون اتصال به شبكه‌هاي اطلاع‌رساني

با اتصال به شبكه‌هاي اطلاع‌رساني

در صورت اول: امكاناتي كه وجود دارد عبارت‌اند از: ديسكت‌ها، CDهاي نوري، نرم‌افزارهاي آماري و نرم‌افزارهاي گرافيكي

و در صورت دوم: virtual lab, virtual classroom, tele confrence, e-mail و

          حال با تركيب هر يك از ابعاد امكاناتي و مزيت‌هاي بالقوه جغرافيايي مي‌توان اشكال ديگري از موارد استفاده از رايانه در آموزش جغرافيا را تصوير نمود. مثلاً در بحث G.I.S در شرايط بدون اتصال به شبكه‌هاي اطلاع‌رساني و با اتصال به شبكه‌هاي اطلاع‌رساني، تفاوت‌هايي ازنظر عملكرد رايانه‌ها وجود خواهد داشت و يا باتوجه به بين‌رشته‌اي بودن جغرافيا، امكان مضاعفي نسبت به ساير علوم انساني و يا علوم تجربي محض در استفاده از رايانه به هر صورت آن به وجود مي‌آيد.



[1] - امداد با اينترنت، مجله گزارش كامپيوتر، 135، اسفند 75، ص 9، ترجمه انسيه عظيمي.

[2] - نقش اينترنت در آموزش زبان خارجي، محسن كليني، آموزه، تابستان 80، شماره دهم ص 42.

  
; ساعت ٢:۳٠ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ اردیبهشت ۱۳۸۳