هدف هاي اين وبلاگ ارتقاي آموزش جغرافیا ارتقاي ديدگاه هاي منطقي معرفي برخي از شيوه هاي نوين آموزش ايجاد پل ارتباطي بين همه کساني که به جغرافیا وآموزش جغرافیا علاقه مندند پاسخ به پرسش هائي که در زمينه کتاب هاي درسي جغرافیا مطرح مي شود معرفي برخي از وب سايت ها و نرم افزارهاي مناسب جغرافیا طرح پرسش ها ،اخبار و سرگرمي هاي جالب جغرافیا مخاطبان وبلاگ دانش آموزان ، معلمان جغرافیا و علوم ، دانشجويان جغرافیا ، استادان آموزش جغرافیا و همّه کساني که به جغرافیا و آموزش آن علاقه مندند

رودخانه های پرخروش جهان کجا رفته اند ؟

وحشی ترین و پرتلاطم ترین رودخانه های جهان با سرعت در حال ناپدید شدن هستند و تازه ترین بررسی های زیست-محیطی حکایت از آن دارد که به علت شتاب چشمگیر در فرایند سد زدن بر روی رودخانه ها، در آینده نزدیک دیگر اثری از رودخانه های بزرگ طبیعی برجای نخواهد ماند.

در نخستین بررسی جامعی که بر روی ۳۰۰رودخانه از بزرگترین انواع آبراهه های موجود در زمین به انجام رسیده روشن ساخته است که در حال حاضر تنها رودخانه های بزرگ و طبیعی باقی مانده در منطقه توندرا یعنی دشت پهناور و وسیع سرزمین های قطبی و جنگل های این نواحی قرار دارند.

بزرگترین رودخانه طبیعی برجای مانده رودخانه یوکون در بخشهای شمالی دور افتاده کاناداست که از حیث حجم آب بیست و دومین رودخانه بزرگ جهان به شمار می آید.

در قاره اروپا نیز تنها سه رودخانه ای که هنوز سدی بر روی آنها زده نشده در شمال روسیه جای دارند. این سه رودخانه شامل اونگا، مزن و پچورا هستند.

اما بر اساس این گزارش ۸۲درصد از رودخانه های موجود در مناطق صحرایی و ۹۹درصد رودخانه های واقع در منطقه مدیترانه، دارای سدهای بزرگ و کوچک هستند.

از این مهمتر، ۸رودخانه بزرگ جهان که از مجموعه ای از زیست - محیطها گذر می کنند، یعنی رودخانه های آمازون، اورینوکو، گنگ، زامبیزی، آمور، ینی سی و ایندوس، همگی دارای سدهای متعدد هستند.

به گفته کریستر نیلسن زیست-محیطشناس از دانشگاه امئه آ در سوئد که ریاست هیئتی را که گزارش اخیر را تهیه کرده، بر عهده داشته است در بخشهایی از زمین اساسا دیگر هیچ رودخانه طبیعی به چشم نمی خورد.

به اعتقاد نیلسن دستکاری در جریان آب رودخانه ها بخصوص در بخشهای خشک تر زمین آثار زیست - محیطی بسیار مخربی به همراه دارد زیرا در این مناطق شمار زیادی از جانداران و گونه های طبیعی برای بقای خود به جریان طبیعی آب رودخانه اتکا دارند.

نیلس معتقد است برای نجات رودخانه های طبیعی باقیمانده در جهان می باید اقداماتی هماهنگ در سطح بین الملیی به انجام برسد، اما فشار برای سد زدن بر روی رودخانه ها بسیار زیاد است.

به عنوان مثال رودخانه سالوین که به طول ۲۴۰۰کیلومتر بین چین و برمه و تایلند جریان دارد بزودی شاهد اولین سد خود خواهد بود و در مجموع طرح احداث ۱۳سد بر روی این رودخانه تکمیل شده که یکی از آنها سد عظیم تسانگ است که در بخشی که رودخانه وارد خاک برمه می شود، احداث خواهد شد.

دیگر رودخانه های بکری که در معرض احداث سد قرار دارند، رودخانه راجانگ در بورنئوی مالزی و جیکوئینهوا در برزیل، چا در ویتنام، و آگوسان در جزیره میندانائو در فیلی پین هستند.

به نوشته هفته نامه علمی ساینس پروژه های سدسازی در زمره بزرگترین تلاشهای عامدانه از سوی انسان برای تغییر در زیست محیط است. هزاران سدی که هم اکنون در نقاط مختلف سیاره زمین برپا شده است، سالانه ۶۵۰۰کیلومتر مکعب آب را در پشت دیواره های خود نگاه می دارد.

بسیاری از رودخانه ها دارای سلسله ای از سدهای پشت سرهم هستند که حجم آبی که در پشت دیواره های خود ذخیره می کنند از کل آبی که رودخانه در طی یک سال یا حتی چهار سال تولید می کند بیشتر است. رودخانه ولتا در افریقا در چنین وضعی قرار دارد.

این نحوه کنترل تمام عیار خطر برپا شدن جنگ های آینده بر سر منابع آب را به همراه دارد.

به عنوان مثال ترکیه آنقدر مخزن انحرافی در مبدا رودخانه های دجله و فرات احداث کرده که قادر است برای مدت یک سال تمام، آب این دو رودخانه را بر روی دیگر کشورهای استفاده کننده از آنها مسدود کند.

 

منبع: خبرگزارى ایرنا

 

  
; ساعت ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳۸٤