هدف هاي اين وبلاگ ارتقاي آموزش جغرافیا ارتقاي ديدگاه هاي منطقي معرفي برخي از شيوه هاي نوين آموزش ايجاد پل ارتباطي بين همه کساني که به جغرافیا وآموزش جغرافیا علاقه مندند پاسخ به پرسش هائي که در زمينه کتاب هاي درسي جغرافیا مطرح مي شود معرفي برخي از وب سايت ها و نرم افزارهاي مناسب جغرافیا طرح پرسش ها ،اخبار و سرگرمي هاي جالب جغرافیا مخاطبان وبلاگ دانش آموزان ، معلمان جغرافیا و علوم ، دانشجويان جغرافیا ، استادان آموزش جغرافیا و همّه کساني که به جغرافیا و آموزش آن علاقه مندند

مقاله ايدئولوژي هاي حاكم بر جغرافيا ايران

مقاله ايدئولوژي هاي حاكم بر جغرافيا ايران ، پيدا كردن لغت گم شده در محاورات روزمره

 

تا بحال شايد براي شما هم پيش آمده باشد كه به هنگام گفتگو با ديگران يك لغت را فراموش كرده ايد و هر چه فكر مي كنيد نمي توانيد آن را  به ياد بياوريد. كسي از راه مي رسد و بهتر از آنچه كه تصور مي كرده ايد آن لغت را به يادتان مي آورد و هم با عبارات كامل تر موضوع مورد نظر شما را طرح مي كند. اين داستان  براي من دقيقا زماني  اتفاق افتاد كه آخرين مقاله آقاي دكتر پاپلي يزدي را در شماره  71 زمستان 82  با عنوان ايدئولوژي هاي حاكم بر جغرافيا ايران خواندم و انگار همان لغتي كه با هزار زحمت سعي در فهم آن داشتم ايشان به خوبي بيان كرده بودند . اگر چه عادت به تعريف از كسي را ندارم اما مطالب ايشان خواننده منصف را وا مي دارد كه به خاطر ديد بسيطي كه در اين مقاله داشته اند از ايشان تشكر كند . ( اگر چه من شاگرد ايشان نبوده ام كه مدح استاد كنم  اما هر بار كه ايشان مطلبي را   با علاقه و به ميل خود نوشته اند خواندني بوده است  و اين بسيار متفاوت از نظر شخصي من در مورد خصوصايت  شخصيتي  ايشان مي باشد) اما از آنجا كه ايشان در پانوشت صفحه اول همان مقاله خواسته اند نظرات ديگران را در مورد آن بدانند ، اين مطالب را مي نويسم . به همه معلمان ، دانشجويان  و علاقه مندان به جغرافيا توصيه مي كنم اين مقاله را بخوانند كه حداقل سود آن زودتر رسيدن به واقعيات وضعيت  جغرافيا در ايران است. كاري كه بسياري از دانشجويان  در پايان دوره كارشناسي ارشد به آن دست مي يابند  و گاه برخي پس از اتمام دوره دكترا هم مفاهمه لازم را به دست نمي آورند.

با اين مقدمه ابتدا مرور بر فهرست مطالب اين مقاله خواهيم داشت:

اين مقاله پس از چكيده  به طرح مساله و روش تحقيق اشاره دارد و به دنبال آن گرايشهاي فلسفي در جغرافيا معرفي مي نمايد كه از اين قرار است:

1-     جغرافياي مبتني بر مكتب سرمايه داري

2-     جغرافيا و مكتب سوسيالستي

3-     جغرافياي كاربردي

4-     جغرافيا در فلسفه مغديسم

5-     جغرافياي ايران قبل از انقلاب اسلامي

6-     جغرافيا در دانشگاه تهران قبل از انقلاب اسلامي

7-     جغرافيا در دانشگاه مشهد قبل از انقلاب اسلامي

8-     جغرافيا در دانشگاه شهيد بهشتي  قبل از انقلاب اسلامي

9-     جغرافيا در دانشگاه اصفهان قبل از انقلاب اسلامي

10-  جغرافيا در دانشگاه تبريز  قبل از انقلاب اسلامي

11-  جغرافيا در دانشگاه تربيت معلم قبل از انقلاب اسلامي

12- جغرافيا در دانشگاه شيراز قبل از انقلاب اسلامي

13- جغرافيا خارج از گروههاي درسي قبل از انقلاب اسلامي

14- جمع بندي جغرافيا  قبل از انقلاب اسلامي

15- جغرافياي ايران بعد از انقلاب اسلامي

16-  تضاد افكار در كميته برنامه ريزي جغرافيا  در دانشگاه تهران و تربيت مدرس بعد از انقلاب اسلامي

17- جغرافيا در دانشگاه آزاد بعد از انقلاب اسلامي

18-  جغرافيا در دانشگاه فردوسي مشهد  بعد از انقلاب اسلامي

19- جغرافيا در دانشگاه تربيت معلم بعد از انقلاب اسلامي

20- جغرافيا در دانشگاه شهيد بهشتي بعد از انقلاب اسلامي

21- جغرافيا  در دانشگاه تبريز بعد از انقلاب اسلامي

22- جغرافيا  در دانشگاه اصفهان  بعد از انقلاب اسلامي

23- جغرافيا  در دانشگاه يزد بعد از انقلاب اسلامي

24- جغرافيا  در دانشگاه سيستان و بلوچستان بعد از انقلاب اسلامي

25- نتيجه گيري 

پس ا زا ين عناوين جامع و جالب بد نيست چند نكته  قابل تامل  را مطرح كنم.

 براي اين حقير مشخص نشد :

1-     جايگاه نويسنده محترم در طبقه بندي متنوع ارائه شده كجاست؟ و ايشان در كدام دسته و طيف از انواع جغرافيدانان ايراني قرار مي گيرند؟.

2-       طرح برخي از موضوع در لفافه و مبهم و بدون اشاره صريح براي كساني كه حافظه تاريخي كاملي از وضعيت جغرافيا در ايران ندارند چه مشكلي را حل خواهد كرد؟ آيا هنوز هم زمان طرح  مساله به صورت روشن وواضح نرسيده است؟  آيا  نبايد گريبان كساني كه سالها  وضعيت دانش جغرافياي ايران را حال و روز امروز در آورده اند گرفت ؟ ايشان در اين وادي دستي بر آتش نداشته اند ؟ ( هنوز صف آراي زعماي فلسفه جغرافيا در مناظرات مكتوب مجله رشد آموزش جغرافيا در خاطره برخي از دانشجويان قديمي محفوظ است . به ياد داريم كه در آن دوران اساتيد معزز را در كسوت لوطي هاي كلاه مخملي جنوب شهر تصور مي كرديم و نوچه هاي آنان همان دانشجويان دوره دكتراي اطرافشان بودند كه صدايشان بيشتر شبيه صداي خروس هاي نابالغ بود تا يك صداي علمي قابل اعتنا )

3-     ايشان نيز همچون خيل عظيمي از اساتيد جغرافيا در ايران تفاوتي بين دانش جغرافيا و آموزش جغرافيا قائل نشده اند  و به مجموعه اقدامات انجام شده در طي 10 سال اخير در آموزش جغرافيا اشاره نكرده اند . اساسا رابطه اي بين آموزش جغرافيا  قبل  و بعد از ورود به  دانشگاه بيان نمي نمايند و نيز تاثير و تاثر آنها را روشن نمي دارند.( در سال 72 در اولين و آخرين سمينار بررسي مشكلات آموزش جغرافيا در ايران كه در دانشگاه تربيت معلم  حصارك كرج برگزار شد ، دور باطلي از مقصر يابي به راه افتاد . از يك سو اساتيد دانشگاه مدعي بودند كه بي سوادي مهلك معلمان جغرافيا سبب شده است تا خمير مايه اوليه بر اي تربيت جغرافيدان برجسته در ايران از بين برود. از سوي مقابل معلمان جغرافيا مدعي بودند كه سستي ( بخوانيد بي سوادي) اساتيد سبب شده است كه معلم خوب جغرافيا تربيت نشود  تا بتواند آموزش هاي صحيح جغرافيا را در ايران به اجرا گذارد )

4-     پاسخ اين سوال را نيافتم كه بالاخره مقصر كيست؟ چگونه است كه در دانشگاههاي ما هنوز معيار اعتبار علمي اساتيد را به سنوات خدمت و تعداد ترمهاي تدريس مرتبط مي دانند و كمتر كسي است كه تربيت دانشجويان نخبه را ملاك اعتبار اساتيد بداند. كدام تحول در زمينه ارزيابي ، ارزشيابي و اعتباربخشي محتواي جزوات و كتب اساتيد تعريف شده است .كدام دستور العمل در مورد عدم استفاده از مطالب قبلي و تكراري و كاهش حق التدريس چنين اساتيدي صادر شده است ؟ به عبارت ديگر وضع موجود محصول عملكرد خود دوستان دانشگاهي است  و فرافكني است اگر در اين وادي خود را كنار بكشيم و ديگران را سپر بلاي خود كنيم.

5-     اثبات برخي از ادعا هاي مطرح شده عليرغم اشاره به منابع تحقيق مشكل به نظر مي رسد.  شايد فرهنگ عاميانه نان به هم قرض دادن هنوز پابرجاست .برخي از اسامي و ادعا هاي مطرح شده در مورد نقش آنها در اعتلاي جغرافياي ايران بيشتر به طنز شبيه است تا واقعيت . البته مردمان دارالعباده شوخ طبع اند. همچنين است نقش و نيت جغرافيدانان جوان روزگار پيشين دانشگاه تربيت معلم و حال و روز فعلي آنها.

6-     در تقسيم بندي هاي اين مقاله ، نگارنده نيز خود را  محصول جغرافياي مغديستي  مي داند  اما با وجود اعتقاد به نظر ايشان ، نمي تواند خود را مجاب به پذيرش اين نكته بنمايد كه  اساتيد اين طيف در وادي خودخواستگي به اين سطح تنزل كرده باشند . به عبارت بهتر اين رويكرد محصول شرايط خاصي است كه بر نظام آموزش عالي ما حاكم بوده است.

در پايان جهت اطلاع آقاي دكتر پاپلي از وضعيت آموزش جغرافيا در ايران ( نه دانش جغرافيا كه در دانشگاهها به آن مي پردازند ) ايشان را  به مقاله (آموزش جغرافيا ، راهي نو با مشكلات بسيار ) در شماره هاي 45 تا 53 مجله رشد آموزش جغرافيا از زمستان 76 به بعد چاپ شده است، ارجاع مي دهم و برايشان آرزوي طول عمر ، توفيق روزافزون ، استمرار قلم و سلامتي دارم .

                                                                                                            چوبينه

 

 

  
; ساعت ۱۱:٥٦ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٢ دی ۱۳۸۳


پيامد های سونومی اخير

كره زمين پس از زلزله جنوب شرق آسيا، هنوز در حال زنگ زدن است

تحقيقات دانشمندان استراليايي‌ نشان مي‌دهد با گذشت دو هفته از وقوع زلزله مهيب در اقيانوس هند، بسياري‌ از بخشهاي‌ كره زمين همچنان همانند يك زنگوله در حال ارتعاش و زنگ زدن هستند. به گزارش خبرگزاري‌ فرانسه از سيدني‌، محققان دانشگاه ملي‌ استراليا با استفاده از تجهيزات بسيار حساس سنجش جاذبه ، اعلام كردند كه كره زمين همچنان در حال ارتعاش است و اين وضعيت ممكن است تا چندين هفته ديگر ادامه پيدا كند. "هرب "مك .كويين " از دانشكده تحقيقات زمين شناسي‌ اين دانشگاه بيان داشت تجهيزات مذكور نشان مي‌دهند كره زمين درست همانند زنگ فلزي‌ كه به شدت با چكش به آن ضربه زده شده ، در حال ارتعاش و زنگ زدن است . وي‌ افزود : ارتعاشات مذكور كه توسط تجهيزات بسيار حساس سنجش جاذبه در رصدخانه "ماونت استروملو" واقع در "كانبرا" ثبت شده اند، از ديد دقيق ترين تجهيزات لرزه نگاري‌ نيز پنهان مانده اند. به گفته "مك .كويين "، هم اكنون كره زمين به اندازه يك ميليمتر و با سرعت بسيار زياد در حال بالا و پايين شدن (زنگ زدن ) است و دامنه اين نوسان در روزهاي‌ قبل بسيار بيشتر بوده است . كارشناسان عقيده دارند ارتعاش زمين يك پديده نادر در مباحث لرزه نگاري‌ است . بررسيهاي‌ انجام گرفته نشان مي‌دهند زمين لرزه ۹ ريشتري‌ روز۲۶ سپتامبر، سبب لنگ شدن دوران كره زمين به دور محور چرخش وضعي‌ خود و همچنين تغيير نقشه جغرافيايي‌ برخي‌ جزاير قاره آسيا شده است .

منبع: خبرگزارى ايرنا

 

 

  
; ساعت ٧:۳۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۱ دی ۱۳۸۳


آدرس سايت های ايراني

در اين آدرس كه در انتهای ستون سمت راست آن را لينك داده ام ، می توانيد آدرس بسياری از سايت های ايرانی را با زمينه های علمی بيا بيد.

  
; ساعت ۸:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٩ دی ۱۳۸۳


کتاب درباره آموزش جغرافيا

دوست بسيار عزيز و فرزانه ام جناب آقای دکتر سياوش شايان کتابی  نوشته اند با عنوان ( درباره آموزش جغرافيا)  اين کتاب که در انتشارات مدرسه به چاپ رسيده است دارای ۱۲۰ صفحه است که در فهرست آن اين موضوعات را می توان يافت.

بخش اول: درباره ی ديدگاه ها و روش های جغرافيايی شامل جغرافيا و جغرافيادانان ؛ روش های مطاعه در جغرافيا ، آموزش اصطلاحات جغرافيايي، قطب نما و جهت های جغرافيايي، اسامی مكان های جغرافيايی ، شيوه های ساده درك و شناسايی ويژگی های مكانها ، موقعيت مكانها در جغرافيا ، ارتباط مكان ها در جغرافيا ، بازديد علمی در اموزش جغرافيا ، از چه مكانهايی می توان بازديد علمی  را انجام داد؟ گزارش نويسی و ساير مسائل در بازديد علمی ، مدل و ماكت در آموزش جغرافيا ، ترسيم كروكی و نقش ان در آموزش جغرافيا ، نمودار ها و ارزش آن در آموزش جغرافيا، مرزهای جغرافيايي، آموزش تقسيمات كشوری در جغرافيای ابتدائی ، جابه جايی در جغرافيا ، تغيير در محيط های جغرافيايي، مناطق جغرافيايی ، آموزش مناطق جغرافيايی با استفاده از جانوران و گياهان.

در بخشدوم با عنوان : درباره آموزش نقشه های جغرافيايی اين مطالب را می يابيد. اهميت نقشه در آموزش جغرافيا ، آشتی با نقشه های جغرافيايی ، اصول نقشه خوانی ، چند گام در آموزش نقشه خوانی در دوره ابتدائی ، منظر در نقشه خوانی و نقشه كشی ، افزايش مهارتهای عملی دانش آموزان در زمينه نقشه خوانی ، توجيه جهتهای جغرافيايی در نقشه ، پيمايش با نقشه ، نقشه های كاربری ارضی يا نقشه های موضوعی ، شبكه بندی در نقشه های جغرافيايی و گام های بعدی برای آموزش نقشه و نقشه خواني.

با توجه به فهرست كامل اين كتاب ؛ مطالعه آن را به همه معلمان و دانشجويان جغرافيا توصيه می كنم. محتوای اين كتاب حاصل بيش ازربع قرن تجربه مولف در امور مربوط به تاليف و تدريس جغرافياست. برای آقای دكتر شايان آرزوی طول عمر با عزت واستمرار قلم  را دارم.اميدوارم اين باغبان دلسوز عرصه جغرافيا هر روز نهال نوئی در اين بوستان بنشاند. انشا ا...

  
; ساعت ٢:٥٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٤ دی ۱۳۸۳


بدون شرح

روز ۲۱ آذر ماه امسال ساعت ۷:۵۶ صبح برای استفاده دانشجويان نوشتم:

...البته نوع دیگری از امواج نیز وجود دارد که منشاء آن باد نیست بلکه جابجایی پوسته کف اقیانوسی ( دریایی) و وقوع زلزله های دریایی سبب بروز آن می شود. این دسته اخیر را سونومی می نامند که در فارسی به غلط آنرا تسونومی نامیده می شود. سونومی لغتی ژاپنی به معنای موج بندری است. و گاه با سرعتی معادل 600 تا800 کیلومتر در ساعت سواحل را در می نوردد...

فکر نمی کردم به فاصله ۱۵ روز بعد يعنی در ۶ دی ماه  حادثه ای رخ بدهد که در عمر بشر معاصر تا اين حد تاثر انگيز باشد.

جا دارد آموزش جغرافيا و تاثير آن را دربهبود زندگی انسان جدی بگيريم

  
; ساعت ۱:٥٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٤ دی ۱۳۸۳


فرشته ساحل

به نقل از روزنامه ايران ۱۴/۱۰/۸۳

يك دختر بريتانيايى كه درس كلاس جغرافى خود را به خوبى فرا گرفته بود، صدها تن از مردم يك دهكده در جنوب آسيا را از گرفتار شدن در امواج عظيم دريا (سونامى) نجات داد.خبرگزارى رويترز به نقل از روزنامه «سان» چاپ لندن گزارش داد كه اين دختر كه به همراه مادرش سرگرم گذراندن تعطيلات در دهكده ساحلى «فوكت» در تايلند بود، ناگهان دريافت كه چه اتفاقى در حال رخ دادن است و مادر خود را با خبر كرد.اين روزنامه كه «تيلى» را «فرشته ساحل» معرفى مى كند به نقل از وى نوشت: ترم گذشته «آقاى كرنى» معلم جغرافياى ما درباره زمين لرزه صحبت كرد و اينكه چگونه زلزله باعث ايجاد سونامى (امواج عظيم دريا) مى شود.اين دختر گفت: كنار ساحل بودم كه آب حالت مسخره اى پيدا كرد و حباب هايى ايجاد شد و ناگهان موج از ميان رفت.«تيلى» افزود: با اين اتفاق حس كردم كه يك سونامى در حال شكل گيرى است. اين دريافت شهودى باعث شد تا ساكنان ساحل «مايكاهو» در «فوكت» و هتل مجاور آن پيش از آمدن آب منطقه را تخليه كنند و صدها تن جان خود را نجات دهند.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

سوال آموزشی:

اگر يکی از بچه های ما چنين واکنشی نشان می داد ؛ عكس العمل ما چه بود؟

 

الف( به او پرخاش می كرديم   ب( مسخره اش می كرديم  ج( حرفش را باور می كرديم  د(اعتنا نمی كرديم

  
; ساعت ۱٢:۱٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٤ دی ۱۳۸۳


تسونامي‌(سونومي) چيست؟

 

در زلزله بزرگ قرن كه هشت و نه دهم ريشتر قدرت داشت ، تاكنون ۱۴۰ هزار نفر در كشورهاي‌ حاشيه اقيانوس هند براثر امواج تسونامي‌ حاصل از زلزله جان باخته اند. اما تسونامي‌ چيست ؟ به گزارش پايگاه اينترنتي‌ راديو آلمان ، لغت Tsunamiاز زبان ژاپني‌ منشا مي‌گيرد و يك واژه اختصاصي‌ براي‌ توصيف امواجيست ، با طول موجي‌ عظيم ، كه بر اثر اعمال نيروهاي‌ ناگهاني‌ بر آب، بوجود مي‌آيند. اين لغت ، از زبان ماهيگيراني‌ گرفته شده است كه ، پس از صيد ماهي‌، به بنادر محل سكونت خود بازگشته و جز نابودي‌ و خرابي‌، چيزي‌ را مشاهده نمي‌- كردند، اگر چه آنها، سوار بر قايقهاي‌ خويش در دريا، موجي‌ را نديده بودند. به گزارش اين پايگاه اينترنتي‌ يك تسونامي‌، ممكن است ، بر اثر وقوع زمين لرزه ، لغزش قطعات پوسته زمين ، بروز آتشفشان در عمق درياها، انفجارهاي‌ اتمي‌ يا حتي‌ برخورد شديد يك شهاب، بر پوسته زمين در عمق اقيانوس ، بوجود آيد. اين گونه امواج ، همچنين مي‌توانند، بر اثر جابجا شدن توده هاي‌ عظيم گل در عمق دريا، يا تغييرات جوي‌ توليد شوند. آنها قادرند، با سرعتي‌ به ميزان ۱۰۰۰ كيلومتر در ساعت گسترش يابند و كل مساحت يك اقيانوس را در برگيرند، امواج تسونامي‌، گاهي‌ در سواحل دريا به ارتفاع ۳۰ متري‌ مي‌رسند و طولي‌، برابر با۳۰۰ كيلومتر دارند. همانطور كه گفتيم ، اين امواج ، بر اثر يك ضربه ناگهاني‌،در عمق اقيانوس به وجود مي‌آيند كه ، توده هاي‌ آب را، از توازن خود خارج مي‌سازند و انرژي‌ آن را، بصورت يك موج غول آسا گسترش مي‌دهند. براي‌ مثال، همين اثر را، مي‌توان زماني‌ مشاهده كرد كه ، از سمت پايين ، ضربه اي‌ را به يك سطل حلبي‌ محتوي‌ آب وارد مي‌سازيم ، تفاوت امواج تسونامي‌ با امواج توليد شده توسط نيروي‌ باد اين است كه ، حركت تسونامي‌، همچنين در عمق اقيانوس نيز وجود دارد. تا زمانيكه يك تسونامي‌، از اعماق اقيانوس عبور مي‌كند، فاصله قله يك موج تا موج بعدي‌،۱۵۰ كيلومتر يا حتي‌ بيشتر مي‌باشد، اما دامنه اين امواج ، تنها چند دسيمتر است . به همين دليل، نشاني‌ از اين امواج پر قدرت ، در سطح اقيانوس به چشم نمي‌خورد اما به محض اينكه ، تسونامي‌ به آبهاي‌ كم عمق ساحلي‌ نزديك مي‌شود، سرعت آن كاهش يافته و دامنه آن ، افزايش مي‌يابد. شكل كرانه هاي‌ ساحلي‌، فرم جزاير منطقه و يا دهانه رودخانه ها و خليج ها بر قدرت و شكل تسونامي‌، تاثير مي‌گذارند و آنرا تغيير مي‌دهند. بگونه اي‌ كه اين امواج ، به مدي‌ تبديل مي‌گردند كه ، به سرعت ، ارتفاع گرفته و با قدرت ، فرود مي‌آيد، آنها گاهي‌ بصورت يك سري‌ از امواج در هم شكننده ، و گاهي‌، در قالب تنها يك موج عظيم سيلابي‌ بروز مي‌كنند. در منطقه اقيانوس آرام ، بطور متوسط هر سال، تقريبا دو تسونامي‌ نابود كننده بوجود مي‌آيد، اما امواجي‌ از اين قبيل، كه بتوانند سراسر اقيانوس هند را به طغيان درآورند كمتر رخ مي‌دهد. تسونامي‌ها مي‌توانند هر جايي‌ كه يك ضربه ناگهاني‌، توازن توده هاي‌ آب را از ميان مي‌برد، بوجود مي‌آيند، حتي‌ در درياچه ها. اما اين مسلم است كه در آبهاي‌ گسترده تر و اقيانوسها، تسونامي‌ ها، اثرات وحشتناكتري‌ را از خود برجاي‌ مي‌گذارند. اينكه زمين لرزه ها در اعماق اقيانوس ، كي‌ به وقوع مي‌پيوندند را، به زحمت ميتوان پيش بيني‌ كرد، به نسبت اينكه ، محل بروز اين زلزله ها، در چه فاصله اي‌ از سواحل قرار دارد، گاهي‌ وقت بيشتر، و گاهي‌ زمان كمتري‌، براي‌ تخليه مناطق مسكوني‌ در اختيار مقامات مسوول قرار دارد. در عين حال اعلام خطرهاي‌ اشتباه مي‌توانند، عواقب وخيمي‌ داشته باشند به اين علت كه ، ساكنان مناطق مزبور، ديگر اين هشدارها را جدي‌ تلقي‌ نمي‌ كنند. به همين دليل، در اقيانوس هند، سيستم هاي‌ دقيقي‌ براي‌ ثبت و اعلام خطر، بكار گرفته مي‌شوند و به همراه آنها، تيمي‌ از متخصصان زلزله شناسي‌، مراقب اوضاعند. به محض بروز زمين لرزه اي‌، با شدت ۷ درجه در مقياس امواج دروني‌ زمين (ريشتر)، مركز هشدار تسونامي‌، دراقيانوس آرام ، دست بكار شده و اين خبر را به اطلاع مسوولان امر مي‌رساند. سپس ، دانشمندان تلاش مي‌كنند پيش بيني‌ كنند كه ، آيا خطر بروز يك تسونامي‌، وجود دارد، يا نه و مسير احتمالي‌ آن چگونه خواهد بود. پس از آن است كه ، از مردم مناطق تحت خطر درخواست مي‌شود به مناطق مرتفعتر بگريزند. براي‌ اينكه خسارات امواج تسونامي‌، هر چه بيشتر محدود شود، كارشناسان امور زلزله در سراسر زمين ، دستگاههاي‌ لرزه نگار خود را در اعماق اقيانوسها كار گذاشته اند، اما متاسفانه اقيانوس هند به اين دستگاهها مجهز نيستند. علمي‌/ ۲۸۱۲ .۱۴۱۸

منبع: خبرگزارى ايرنا

 

 

  
; ساعت ۳:۱٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳ دی ۱۳۸۳


زلزله مهیب اخیر، محور زمین را کج کرد!

چهارشنبه,9 دي 1383

 

زلزله مرگبار آسیا ممکن است با شتاب دائمی که در حرکت کره زمین ایجاد کرده است، روزها را در جزئی از ثانیه کوتاهتر کرده و باعث شده که محور زمین کمی کج شده باشد.
به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران، از http://www.ComeToNet.com و به نقل از نیوز، ریچارد گروس، ژئوفیزیشین آزمایشگاه جت پروپولسیون که با ناسا همکاری دارد تئوری ارائه کرده است که میگوید در نتیجه زلزله روز یکشنبه، جرم بزرگی در داخل کره زمین به سمت مرکز حرکت کرده است و باعث شده تا سیاره زمین 3 میکرو ثانیه یا بعبارتی 3 میلیونم ثانیه سریعتر بچرخد و باندازه یک اینچ یا حدود 2.5 سانتی متر در محورش خم شود.
مدل او میگوید که وقتی یک صفحه بزرگ از یک طبقه زمین در زیر اقیانوس Indian  
 به زیر طبقه دیگر فشرده شود باعث میشود که زمین فشرده تر شود و در نتیجه سریعتر بچرخد.
گروس گفت پیش بینی تغییرات با مدل او آنقدر کوچک است که شاید توسط ماهواره ای که مسئولیت اندازه گیری چرخش زمین را مرتبا به عهده دارد دیده نشود اما قدر مسلم آنست که تغییراتی در دیتای حاصله این ماهواره پدید خواهد آمد.
او گفت که قطبهای زمین معمولا حدود 33 فوت تغییر میکنند بنابراین اضافه شدن تغییری معادل یک اینچ بعید است که بتواند اثری دراز مدت بگذارد.

معمولا این تغییرات توسط زمین جبران شده و حالت تعادل دوباره بدست می آید. اما در حالت بروز چنین شرایطی دانشمندان باید در پایان سال، جزئی از ثانیه را به آن سال اضافه کنند تا جبران زمان هم بشود، شرطی که در سالهای بعدی نیازی به رعایت آن نخواهد بود.

  
; ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٩ دی ۱۳۸۳


زلزله ای يک ميليون بار قوی تر از زلزله بم

نيک آهنگ کوثر
کارشناس مسائل زمين شناسی

زلزله ای يک ميليون بار قوی تر از زلزله بم

روز ۲۶ سپتامبر را باید روز زلزله نامید، سال گذشته هم در چنین روزی بود که زلزله‌ای هولناک، شهر باستانی بم را با تاریخ سپرد.

زلزله شاید جزو طبیعی‌ترین اتفاقات کره زمین باشد. پوسته زمین بر روی بخش درونی تر کره زمین، به نام گوشته که حرارتی بسیار بالاتر دارد و سنگين تر است، قرار گرفته. به دلیل فعل و انفعالات حرارتی گوشته، مواد مذاب آن پس از نفوذ در پوسته زمین، از نقاط یا مناطق ضعیف‌تر آن خارج می‌شود که با فعالیت‌های آتشفشانی همراه است.

گاهی ممکن است این آتشفشانی‌ها به صورت رشته ای و نواری باشد، و به دلیل سنگین تر بودن مواد مذاب خروجی نسبت به پوسته مناطق قاره ای زمین، تدریجا نوار آتشفشانی ارتفاع خود را نسبت به سطح آب اقیانوس‌ها از دست بدهد و روند ادامه دار خروج مواد مذاب پوسته‌ای سنگین تر بوجود می آورد که به پوسته اقیانوسی معروف است وتدریجا به زیر آب می‌رود.

 

این فرایند را اقیانوسی شدن می گویند. این امر باعث جدا شدن بخش‌های قاره ای پوسته زمین از هم می‌شود، اتفاقی که به عنوان مثال سبب جدایی قاره‌های آمریکا، آفریقا و به وجود آمدن اقیانوس اطلس ميان آن دو قاره شده است، و رشته کوه آتشفشانی میان اقیانوسی اطلس، همچنان فعال است و این پدیده در عمل موجب قطعه قطعه شدن پوسته زمین و تقسیم آن به چندین« صفحه» شده است.

نهاد ناآرام زمين

صفحات می‌توانند بخش‌های قاره‌ای و اقیانوسی داشته باشند، که بخش‌های اقیانوسی به دلیل جرم حجمی بالاتر به زیر آب می‌روند و بخش‌های قاره‌ای که سبک‌تر هستند خشکی ها را تشکیل می‌دهند.

خروج مواد مذاب از محورهای میان اقیانوسی در یک طرف صفحه، باعث فشار آوردن طرف دیگر صفحه به صفحات مجاور می‌شود.

مرز حرکتی میان صفحات به صورت شکستگی های بزرگی ظاهر می‌شود که« گسل» نام دارد. این فشارها سبب چین خوردن و مرتفع شدن بخش‌های تحت فشار می‌گردد، و گاه در اثر بر خورد بخش های قاره‌ای دو صفحه این مرتفع شدن سبب ایجاد رشته کوه‌ می شود. رشته کوههايی مثل هیمالایا، زاگرس و هندوکش نيز از همين طريق به وجود آمده اند.

این فشارها می‌تواند هر صفحه را نیز به قطعات کوچکتری تقسیم کند که گسل‌های کوچک‌تر، مرزهای آنها هستند.

گاه ممکن است صفحات زمین در امتداد هم در دو جهت مخالف حرکت کنند یا بلغزند، نظیر آنچه در ایالت کالیفرنیا، در امتداد گسل « سن اندریاس» دیده می شود. گاهی هم بخش اقیانوسی یک صفحه در تصادم با بخش قاره‌ای صفحه دیگر، به علت اختلاف وزنی، به زیر آن فرو رانده می‌شود، و به عبارتی بخش قاره‌ای یک طرف روی بخش اقیانوسی طرف دیگر رانده شده است. در مواردی هم پوسته اقیانوسی سنگین‌تر و قدیمی‌تر یک صفحه در تصادم با پوسته اقیانوسی نسبتا سبک‌تر دچار پدیده « فرو- رانش» می‌شود.

حرکت قطعات پوسته زمین، در امتداد گسل‌ها، با ایجاد لرزه هايی اکثرا کوچک همراه است، ولی وقتی مانعی در روند این جابجایی بوجود بیاید، فشار زیادی در دو طرف گسل جمع شده تا جایی که این قفل بشکند. شکسته شدن قفل با آزاد شدن انرزی زیادی همراه است که به آن زلزله می گویند.

هر قدر میزان آزاد شدن انرژی بیشتر باشد، زلزله قدرتمندتر و بزرگ‌تر خواهد بود.

نوع زلزله بستر اقيانوس هند

بسیاری از زلزله‌های درون قاره‌ها ناشی از فعال شدن همین گسل‌های درون صفحه‌ای است. زلزله ۲۶ دسامبر۲۰۰۳ بم از همین نوع بود. زلزله ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴ اما از نوع دیگر یعنی فرو- رانش است.

برخورد مداوم صفحات استرالیا-هند با صفحه برمه، عامل ایجاد تنش بسیار بزرگی بصورت دائم در محدوده سوماترا شده است. صفحات کوچک برمه و سوندا میان صفحات عظیم هند-استرالیا و اوراسیا در فشاری همیشگی قرار دارند. این فشارها با رانده شدن صفحه برمه روی بخش اقیانوسی صفحه هند-استرالیا نمود پیدا می‌کند. این رانده شدن روندی ممتد است، ولی گاه قفل‌هایی مانع حرکت روان و دائمی این بخش از پوسته زمین می‌شود.

سرعت حرکت صفحه هند-استرالیا به سمت شمال‌شرق، پنج سانتیمتر در سال است. میزان قفل شد‌گی در مرز این صفحات در حدی بوده که در طی سال‌ها فشار و تجمع تنش در آن، شکسته شدن آن امکان‌پذیر نبوده است. میزان انرژی آزاد شده ناشی از شکسته شدن قفل بزرگ، آنقدر بزرگ بوده که با معیارهای عادی نمی‌توان آنرا سنجید!

واحد اندازه‌گیری قدرت زلزله، ریشتر است. و هر درجه ریشتر تقریبا هزار برابر درجه قبلی قدرت دارد. به عبارت دیگر، یک زلزله پنج ریشتری، هزار برابر زلزله چهار ریشتری قدرت دارد. و با همین احتساب، می‌توان گفت که زلزله ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴، بیشتر از یک میلیون بار قدرتمندتر از زلزله ۲۶ دسامبر ۲۰۰۳ بم بوده است.

امواجی با سرعت جت

اگر زمين لرزه ای با همين قدرت در مناطق قاره ای و نزدیک مناطق شهری رخ می‌داد، آمار تلفات انسانی بسیار بالاتر می‌بود.

انرژی آزاد شده از این حرکت عظیم، منجر به جابجا شدن ناگهانی حجم بسیار بزرگی از آب اقیانوس شده است. امواج آب با سرعتی باور نکردنی( ۶۰۰-۸۰۰ کیلومتر در ساعت) از منطقه دور و تدریجا مرتفع می شود. با کاهش عمق آب در مناطق ساحلی، ارتفاع موج بیشتر و ازسرعت آن کاسته می‌شود.

سرعت حرکت امواج زلزله در پوسته زمین، بسته به نوع آن متغیر است، ولی تا ۱۳ کیلومتر در ثانیه می‌رسد، یعنی چیزی کمتر از ۸۰۰ کیلومتر در دقیقه، که بسیار بیشتر از امواج بزرگ آب ناشی از بروز زلزله است.

لرزه نگارها (دستگاه‌های زلزله سنج) خیلی زودتر از ساکنان سونامی - زده سواحل نزدیک و دور حرکات پوسته زمین را ثبت می‌کنند. یافتن مرکز زلزله نیز با در اختیار داشتن اطلاعات سه ایستگاه میسر است. با توجه به این مهم، مقامات محلی می‌بایستی خیلی سریع‌تر ساکنان ساحل نشین را از خانه و کاشانه‌شان دور می‌کردند.

فاصله زیاد هند، سری‌لانکا و سومالی در عمل فرصتی چند ساعته برای تخلیه سواحل از ساکنان آنها فراهم کرده بود. فقدان سیستم‌های هشدار دهنده که ناشی از تجربه نکردن شرایط مشابه در تاریخ چند صد ساله اخیر در اين مناطق بوده است، باعث شد امواج بزرگ و طولانی «سونامی» قربانیان بسیاری از این کشورها بگیرد.

از طرفی سبک بودن سازه های ساحلی و نبود موج شکن های قوی نیز بر آمار تلفات افزوده است. هر چقدر هم شیب منطقه ساحلی و نیز موانع ساختمانی یا طبیعی کمتر بوده، حجم آب روان شده به مناطق دورتر از ساحل بیشتر بوده است.

قدرت امواج آب و ارتفاع آن آنقدر زیاد بوده که جسد های بسیاری را از روی درختان نخل درون خشکی جمع‌آوری کرده‌اند.شاید تنها کسانی که بختی برای فرار از مهلکه نداشته‌اند، توریست‌ها، و ماهی‌گیرانی بوده‌اند که در نزديکی ساحل قرار داشته‌اند.

این زلزله پس لرزه‌های بزرگی هم داشت که بزرگی قوی ترین آنها کمی بالاتر از ۷ ریشتربوده است. این لرزه‌ها همه ضعیف‌تر از زلزله اصلی هستند ولی نمی‌توان از آثار مخرب پس لرزه‌های قدرتمند چشم پوشید.

خسارت‌های این زلزله در دراز مدت سیاست‌گذاران کشورهای مختلفی که در آینده می‌توانند در معرض سونامی‌های مشابهی باشند به این فکر واخواهد داشت که سامانه‌های هشدار دهنده را راه اندازی یا تقویت کنند.از طرفی کشورها را مجبور به بهسازی شبکه‌های لرزه‌نگاری‌شان خواهد کرد

به نقل از بخش اخبار علمی BBC

  
; ساعت ٧:٢٢ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٩ دی ۱۳۸۳


سال بين المللي سياره زمين 2007-2005

مناسبتهاي جهاني مرتبط باعلوم زمين

 

سال بين المللي سياره زمين 2007-2005

علوم زمين براي جامعه
  
  
اتحاديه بين المللي علوم زمين شناختي (IUGS) و سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد (UNESCO) با مشاركت يكديگر به منظور ارتقاء سال بين المللي سياره زمين تحت سيستم سازمان ملل تلاش مي كنند.
  
اين بروشور علل اين مطلب را براي شما بين مي كند.
  
   *
امروزه دانشمندان علوم زمين نقشي كليدي در ساخت و ساز پايدار دارند*
  
راه منتهي به سال سازمان ملل
  
سالهاي بين المللي سازمان ملل مي توانند در نشستهاي مجمع عمومي در پاييز اعلام شوند، و تنها به درخواست يك يا چند دولت عضو اين سازمان باشند. جمهوري خلق چين رهبري را به عهده گرفته و درخواست هاي پشتيباني ديگر كشورها نيز درحال افزايش است.
  
نشستي اطلاعاتي و عاليرتبه در يونسكو و در تاريخ يازدهم فوريه 2004 با شركت وكلا و نمايندگان دائمي سازمان هاي علمي و غير علمي برگزار شد. در اين نشست 180 شركت كننده شامل وكلاي دائمي از 58 دولت عضو حضور داشتند.
  
در نزديكي آپريل 2004، هشت كشور عضو سازمان ملل حمايت سياسي خود را از سال بين المللي علوم زمين اظهار داشتند: چين، روسيه، هند، مكزيك، برزيل، آرژانتين، ايتاليا، اردن. پشتيباني وزارتخانه اي در كشورهاي استراليا، اتريش، كانادا، آلمان و هلند تدوين شده و انجمن هاي ملي علوم زمين در ايران، مغولستان، ژاپن، نروژ، ايسلند، هند ، فرانسه، بوسني و هرزگوين، پرو، روماني، ازبكستان و انگلستان نيز اعلام حمايت كرده اند. تمامي واحد هاي مربوط با زمين در ICSU ( IUGG, IGU, IUSS, SCL-ILP) موافقت كرده اند كه مشاركت كاملي داشته باشند. موزه سنكنبرگ و موسسه تحقيقات و ديگر موزه هاي طبيعي نيز همكاري خواهند كرد.
  
به زودي نامه اي به مجمع عمومي سازمان ملل در درخواست براي اعلام سال بين المللي سياره زمين در سال 2006، فرستاده خواهد شد. علاوه بر اين، كشورهاي عضو سازمان ملل براي اعمال حمايت بر مبناي طرح ريزي مجمع عمومي سازمان ملل جذب خواهند شد.
  
  
پيوند با ديگر ابتكارات
  
دو ابتكار ديگر مربوط به زمين در دست تهيه است:50 IGY+ و IPY (سال بين المللي قطب (International Polar Year) ). IGY+50 يك ابتكار IUGG است و IUGG پيش از اين در سال سياره زمين مشاركت كامل داشته است. ارتباط مقطعي بين اين ابتكارات در نمودار زير نشام داده شده است.
  
تاريخ و سازماندهي
  
نماي سال بين المللي سياره زمين براي اولين بار در سي و يكمين كنگره بين المللي زمين شناسي در سال 2000 بيا ن شد. يك تيم مديريت، يك كميته برنامه علمي و يك كميته برنامه توسعه ايجاد شدند.
  
هر دو سازمان مادر در تيم مديريت (MT) نمايندگي داشتند؛ پروفسور ادواردو اف.جي. مولدر- رياست IUGS و دكتر اف. ولفگانگ ادر- مدير بخش علوم زمين يونسكو. تيم مديريت همچنين شامل؛ پروفسور ادوارد دربيشاير- رئيس كميته برنامه علمي، دكتر تد نيل- رئيس برنامه توسعه مي باشد. اين تيم توسط دكتر هنك جي.دبليو.جيي. شالك رهبري مي شود. تيم مديريت به وسيله يك تيم پشتيباني مشتمل بر؛ اعضاي كميته اجرايي IUGS، نمايندگان ديگر سازمان ها و ديگر اعضاي منفرد، حمايت مي شود. 
   

   
  

علت تعيين سالي به عنوان سال بين المللي سياره زمين
  
تنها يك زمين
  
نسل بشر نيازمند سياره خود است. ما كاملا به آن وابسته ايم، چراكه ما از آن پديد آمده ايم و براي هميشه بخشي از آن خواهيم ماند و تنها مي توانيم با تواضع نسبت به سيستم خود كفاي زمين زندگي نمائيم.
  
ما بيشتر مي آموزيم و بيشتر درمي يابيم كه باي زمين را همچون فرزندانمان پرورش دهيم، به خاطر خود فرزندانمان.
  
علوم زمين-كليدي براي پايداري
  
علوم زمين گره بسياري از اسرار زمين را باز نموده و پيشرفت بزرگي را در فهم چگونگي كاركرد زمين پديد آورده است.
  
با اين وجود، اين اطلاعات اغلب به طور شايسته مورد استفاده قرار نمي گيرند. ما اغلب در مكانهاي غلط قرار مي گيريم و منابع را به طور ناپايدار استخراج مي نمائيم، با وجوديكه قادريم خطرات طبيعي بسياري را با دقتي قابل توجه پيش بيني كنيم ما انچنان عمل مي كنيم كه پنداري هنوز نادان هستيم، در حاليكه كليد زندگي بهتر در دستمان است.
  
علوم زمين به طور جهاني دردسترس و تدارك ديده شده براي كمك به جوامع به منظور نيل به محيطي امنتر، سالمتر و ثروتمند تر براي همه است.
  
  
اين سال دو سري عملكرد عمده را در بر دارد:
   §
برنامه اي علمي، به منظور پاسخ گويي به سوالات علمي حياتي براي مخاطب قرار دادن نيازهاي اجتماعي
   §
يك برنامه گسترش، به منظور تشريح و ارتقاء منافع اجتماعي علوم زمين از طريق آموزش و فعاليتهاي روابط عمومي
  
  
برنامه علوم
  
هيئتي شامل 20 تن از دانشمندان عالي رتبه علوم زمين از اقصي نقاط جهان فهرستي شامل 8 زمينه از علوم مربوطه را انتخاب كردند كه عبارت است از:
  
آب هاي زير زميني (Groundwater)
  
مخاطرات (Hazards)
  
زمين و سلامتي (Earth & Health)
  
اقليم (Climate)
  
منابع (Resources)
  
كلان شهر ها (Megacities)
  
اعماق زمين (Deep Earth and Ocean)
  
اقيانوس (Ocean
  
  
گام بعدي شناسايي عناوين ضروري علوم با دستاوردهايي روشن درگستره هر موضوع است. در حال حاضر يك تيم با موضوعي كليدي براي هر عنوان تعيين شده كه موظف به انجام برنامه عملي است. هر تيم متني را فرآهم خواهد كرد كه به عنوان شرح حالي از هر عنوان منتشر خواهد شد. اين شرح حال هل در بيست و دومين كنگره بين المللي زمين شناسي در فلورانس در تاريخ آگست 2004، ارائه خواهند شد.
  
سپس يك سري گروه هاي پياده سازي ايجاد خواهند شد تا كار را در موضوعات هشتگانه به اجرا درآورند. هر تلاشي براي به كارگيري متخصصان از كشورهاي علاقه مند (نيازمند) به موضوعي خاص در اين برنامه ها صورت خواهد پذيرفت.
  
فرصت هاي مالي براي پشتيباني از مطالعات در سطح PhD در ملل كمتر توسعه يافته از طريق بانك جهاني و موسسات مشابه و بر مبناي 32 سال تجربه IUGS-UNESCO در برنامه هاي بين المللي علوم زمين از ميان دهها تن از صدها دانشمند بهره مندشده (به طور قابل ملاحظه از بين ملل بروز يافته) كشف خواهند شد.
  
هر برنامه علمي منتج به مجموعه اي از دستاوردها خواهد بود. يك برنامه توسعه متناسب (همزمان) با هدف كمك به رساندن اخبار نتايج حاصله به افراد نيازمند جواب، پيش خواهد رفت.
  

به نقل از پايگاه ملی داده های علوم زمين

  
; ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٧ دی ۱۳۸۳


تسونومی(سونومی) اقيانوس هند

 

حوادث طبيعي و مخاطرات زمين

07/10/1383

ايرنا- در پى وقوع زمين لرزه ى ويرانگر در نزديکى جزيره "سوماترا" ى اندونزى، پديده يى به نام "سونامى" به وقوع پيوست كه چندين کشور در آسياى جنوب شرقى را درهم کوبيد و خسارات و تلفاتى بسيار بيشتر از زلزله برجاگذاشت. شبکه تلويزيونى "الجزيره " ى قطر در بخش خبرى بامداد دوشنبه خود، در گزارشى به چگونگى شکل گيرى "سونامى" پرداخت و افزود: کره زمين هر ساله در معرض شمار بسيارى زلزله قرار مى گيرد که مردم، عمده ى اين زمين لرزه ها را احساس نمى کنند. علت نامحسوس بودن اين زمين لرزه ها، يا کم بودن شدت زمين لرزه است و يا اينکه زلزله ها در مناطق غير مسکونى رخ مى دهند. زلزله هاى ناشى از علل "تکتونى" بيش از ساير انواع زلزله رخ مى دهد. به گزارش الجزيره، "معروفترين نظريه مورد قبول علماى زلزله شناسى حاکى است که قاره ها در کره زمين به شکل تکه هايى از پوسته زمين از هم جدا مى شوند. اين تکه هاى پوسته زمين روى لايه هاى سخت شده اى از زمين قرار دارند که به اين لايه ها صفحات "تکتونيک" گفته مى شود. بر اساس نظريه مذکور، صفحات تکتونيک همواره در حال حرکتند و هيمن امر موجب وقوع شکافهايى در حد فاصل بين قاره ها مى شود که وقوع زلزله هم نتيجه طبيعى و اجتناب ناپذير اين شكافهاست. بخش عمده يى از زلزله هاى کره زمين روى سه کمربند اصلى متمرکز است: کمربند نخست در طول ساحل شرقى اقيانوس آرام قرار دارد و کمربند دوم در
  
طول ساحل غربى همين اقيانوس کشيده شده است که از جزاير ژاپن در شمال آغاز مى شود و تا اندونزى در جنوب ادامه دارد و در اين مسير از جزاير تايوان هم عبور مى کند. اما کمربند سوم به کمربند "سلسله جبال آلپ معروف است". الجزيره در ادامه اين گزارش ياد آور شد: "زلزله هايى که در خشکى رخ مى دهند موجب ايجاد شکافهايى در زمين مى شوند که نتيجه آن تخريب تاسيسات زيربنايى کشورهاى مختلف خواهد بود. زلزله هاى شديدى که در قعر آبها روى مى دهد امواجى را ايجاد مى کند که "سونامى" ناميده مى شود. همان گونه که در زلزله ى روز يکشنبه در جنوب شرقى آسيا مشاهده شد، امواج سونامى پس از وقوع زلزله در بستر اقيانوسها و درياها ايجاد مى شود و اين امواج که گاهى هم "طوفان دريايى" ناميده مى شود با سرعتى بسيار زياد و حتى گاهى تا 600 کيلومتر در ساعت با ارتفاعى حدود 40 متر به هوا بلند
  
مى شوند. سونامى ممکن است در مناطقى حتى با فاصله هزاران کيلومتر از محل شکل گيرى سونامى، فاجعه هاى انسانى را با تلفات و خسارات بسيار سنگين ايجاد کند".

  
; ساعت ۳:٤٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٧ دی ۱۳۸۳


مهم ترين يافته های علمی سال ۲۰۰۴

مهم ترين پيشرفت های علمی مجله ساينس برای سال 2004 به اين شرح است:

برنده: آب بر مريخ. اسپيريت و آپورچونيتی، دو مريخ نورد ناسا شواهد قانع کننده ای از وجود پايدار آب شور و اسيدی بر سطح سياره سرخ يافته اند.

'آدم کوتوله' اندونزيايی: تيمی از باستان شناسان به کشف خيره کننده يک گونه تازه هم خانواده انسان به قد يک متر که تا دوره های اخير در جزيره اندونزيايی فلورز زندگی می کرد نائل آمدند.

همانندسازی ژنتيکی انسان: محققان کره جنوبی با اعلام اين مطلب که جنين انسان را همانندسازی کرده اند در سراسر جهان خبرساز شدند. اين نخستين شاهد منتشر شده و "مرور شده از سوی ساير دانشمندان" داير بر عملی بودن اين تکنيک در سلول های انسان است.

درک چگاليده ها: در سال 2004، دانشمندان در درک گازهای فوق العاده سرد به نام چگاليده ها (condensates) گام های فوق العاده بزرگی برداشتند که به روشن شدن برخی مسائل مهم در فيزيک کمک کرد.

گنجينه پنهان دی ان ای: نشان داده شد که نقش "اوراق دی ان ای" (junk DNA) بسيار مهم تر از آن است که قبلا تصور می شد. معلوم شده است که وجود آنها برای کمک به بکار افتادن ژن ها در زمان و مکان مناسب بسيار حياتی است.

جفت پالسار: فيزيکدان های نجومی نخستين جفت شناخته شده پالسارها (pulsar) که همان ستاره های نوترونی گردان باشند را کشف کردند.

کاهش تنوع زيستی گياهان و حيوانات: در سال جاری مطالعات جامع و مفصلی که با بررسی مطالعات مربوط به دوزيست ها، پروانه ها، گياهان و پرندگان همراه بود، به يافته های نگران کننده ای درباره کاهش تنوع در ميان گونه های زيستی منجر شد.

آب زير ذره بين: نتايج تازه درباره ساختمان و رفتار شيميايی آب می تواند رشته های مختلف از شيمی گرفته تا علوم جوی را منقلب کند.

دارو برای فقرای جهان: به نوشته مجله ساينس، "شراکت عمومی-خصوصی" در سال 2004 به عنوان نيرويی مهم شکل گرفت و بر شيوه هايی که داروها توسعه داده شده و در کشورهای درحال توسعه توزيع می شوند تاثير گذاشت.

ژن ها در يک قطره آب: در سال جاری، پژوهشگران راه تازه ای برای شناسايی اشکال بسيار کوچک و بسيار دوردست حيات که قابل مشاهده نيستند کشف کردند. آنها آب را از محيط های متنوع جمع آوری و ترتيب ژن های شناور در آن را مشخص کردند.

  
; ساعت ٧:۱۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٧ دی ۱۳۸۳


درخواست سازمان ملل برای مبارزه با گرم شدن زمين

شانا- مسوول وضعيت آب و هوا در سازمان ملل متحد جامعه جهانى را به انجام دادن تلاشهاى بيشتر و جديدتر براى مبارزه با گرم شدن كره زمين فراخواند. به گزارش " شانا" به نقل از خبرگزارى فرانسه، خانم يوكى والر- هانتر در نشست وزيران محيط زيست جهان كه با حضور 90 وزير در بوينس آيرس، پايتخت آرژانتين، برگزار شده است گفت: "با وجود تلاشهايى كه تاكنون انجام داده ايم، تمركز گاز دى اكسيد كربن در جو با فرايندى فزاينده همچنان روبه افزايش است". كنفرانس سازمان ملل درمورد تغييرات آب و هوا با حضور هياتهايى از 178 كشور جهان از دو هفته پيش در پايتخت آرژانتين جريان داشت. والر – هانتر افزود: جامعه بين المللى از ده سال پيش در چارچوب "كنوانسيون آب و هوا" با گازهاى گلخانه اى به روشهاى علمى مبارزه مى كند. "نوانسيون آب و هوا" نخستين توافقنامه بين المللى در اين زمينه بود كه از سال 1994 به اجرا درآمد اما مفاد آن چندان الزام آور نيست. والر- هانتر گفت: كه جامعه بين المللى با تصويب "پروتكل كيوتو" در سال 1997 كه 16 فوريه 2005 (28 بهمن 83) به مرحله اجرا در خواهد آمد، به پيشرفتى بسيار بزرگ دست يافت. اين پروتكل از كشورهاى صنعتى مى خواهد ميزان انتشار گازهاى گلخانه اى خود را تا سال 2012 كاهش دهند. والر– هانتر افزود: يك دهه فعاليت براى مبارزه با مشكلى كه چندين دهه ادامه خواهد داشت، فقط در حكم گام نخست است. اگر بخواهيم با چالشهاى پيش روى هدف مشخص شده در كنوانسيون آب وهوا يعنى تثبيت تمركز گازهاى گلخانه اى در بلندمدت مقابله كنيم، بايد مراحل بعدى را برنامه ريزى كنيم. وى كه روز چهارشنبه در نشست افتتاحيه وزيران محيط زيست سخن مى گفت، در سخنرانى خود در واقع بطور غيرمستقيم در بحث عمده كنفرانس كه مربوط به تشديد تعهدهاى كيوتو پس از سال 2012 با توجه به سرعت انتشار گازهاى گلخانه اى است، موضع گيرى كرد. جورج بوش، رييس جمهورى آمريكا، پروتكل كيوتو را براى اقتصاد آمريكا بيش از اندازه الزام آور توصيف كرد و در سال 2001 بلافاصله پس از آغاز كار خود به عنوان رييس جمهورى از تصويب آن امتناع ورزيد. هيات آمريكايى در اجلاس بوينس آيرس با هر گونه بحث درباره دوره پس از سال 2012 مخالفت كرده است. اروپايى ها همچون ساير كشورهاى امضاكننده پروتكل كيوتو بايد در سال 2005 مذاكرات درباره تعهدات جديد پس از سال 2012 را آغاز كنند. آنها مايلند مذاكرات رسمى كه قرار بود نوامبر 2005 آغاز شود، زودتر انجام شود. اين در حالى است كه آمريكايى ها در اين مذاكرات به عنوان ناظر شركت خواهند كرد. هيات آمريكايى شركت كننده در اجلاس بوينس آيرس از پيشنهاد رييس جمهورى آرژانتين مبنى بر اينكه مذاكرات به شكلى غيررسمى در بهار آينده آغاز شود و آمريكا نيز در آن حضور كامل داشته باشند، استقبال كرده است. آمريكايى هاى همچنين مايلند كشورهاى داراى اقتصاد در حال گذار مانند چين، هند و برزيل كه پروتكل كيوتو را تصويب كرده اند اما مانند ساير كشوهاى در حال توسعه در آن فقط تعهد inventaire دارند، در فعاليت هاى بين المللى بيشتر متعهد شوند. اين كشورها بيم دارند كه اگر ميزان انتشار دى اكسيد كربن و ساير گازهاى گلخانه اى را پس از سال 2012 كنترل كنند، در زمينه رشد اقتصادى خود با محدوديتهايى روبه رو شوند. نمايندگان كشورهاى اصلى شركت كننده در كنفرانس بوينس آيرس تا بامداد پنجشنبه درباره برگزارى نشستهاى غيررسمى در سال 2005 مشغول بحث بودند. به گفته منابع هياتهاى مذاكره كننده، ظاهرا ديدگاه آمريكا بر ساير كشورها غالب بوده است. به گزارش خبرگزارى فرانسه، بر خلاف ميل اروپايى ها كه خواهان برگزارى دو نشست غيررسمى در سال 2005 هستند، ظاهرا فقط يك نشست غيررسمى در ماه مه 2005 برگزار خواهد شد و در آن فقط درباره فعاليتهايى كه تاكنون در چارچوب كنوانسيون مذكور در زمينه تغييرات آب و هوا صورت گرفته، بحث خواهد شد. در اين نشست به پروتكل كيوتو و فعاليتهايى كه بايد پس از سال 2012 مدنظر قرار گيرد، اشاره اى نخواهد شد. با اين حال منابع يادشده گفتند كه پيشهاد مصالحه مطرح شده از سوى رييس جمهورى آرژانتيتن به نشست وزيران ارائه خواهد شد تا در مورد آن بحث شود.

به نقل از سايت پايگاه ملی داده های علوم زمين

  
; ساعت ٦:٤٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢ دی ۱۳۸۳